De Waddenvereniging is vóór windenergie en vóór behoud van de open ruimte van het Waddenlandschap. Geen gemakkelijke boodschap, maar wel broodnodig. In een recent artikel in de Volkskrant legde Arjan Berkhuysen, directeur van de vereniging, uit dat het Waddenlandschap momenteel dreigt te worden ingesnoerd door vijf megaparken terwijl dat niet nodig is. In samenwerking met landelijke natuur- en milieu organisaties zijn alternatieven opgesteld waarbij de landelijke duurzame energie doelstellingen kunnen worden gehaald zonder het Waddenlandschap verder aan te tasten (zoals beschreven in een recent artikel in het Friesch Dagblad).

Dinsdag 14 mei ging de Gronings gedeputeerde Moorlag in gesprek met de Natuur en Milieufederatie Groningen en de Waddenvereniging. In zijn plannen rukken de megaturbines op van de Eemshaven richting Lauwersoog. Vijf jaren geleden heeft de toenmalige verantwoordelijke minister, Gerda Verburg, de Waddenkust gevrijwaard van verdere aantasting van het landschap door megaturbines. Zij vond dat “plaatsing van windmolens van 145 meter hoog een significante aantasting vormen van de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied Waddenzee”. Tijdens plaatsing van extra hoge molens bij Eemshaven werd toegezegd dat het daar bij zou blijven.

Ondertussen heeft provincie Friesland nieuwe parken gepland in het IJsselmeer en aan de kop van de afsluitdijk. De hoge turbines zullen heel zichtbaar zijn vanaf het wad. Door extra gebieden langs de Waddenkust voor te stellen wordt die belofte gebroken. De Waddenvereniging vindt dat niet kunnen, zeker nu duidelijk is dat er voldoende alternatieven zijn.

In samenwerking met de Natuur en Milieufederaties bereidt de Waddenvereniging inspraak op de plannen voor.

De drie Waddenprovincies Noord-Holland, Friesland en Groningen krijgen steeds meer taken in de Wadden. Ze voelen zich dan ook verantwoordelijk voor goede plannen met het waddengebied. Daarom hebben ze de afgelopen maanden nagedacht over hun visie, doelen en speerpunten. Dit is opgeschreven in de Waddenvisie: Wadden van Allure! Deze visie is nog een concept en krijgt ook geen formele status als ruimtelijk plan. Wel vormt het de hoofdlijn voor de bestedingen uit het Waddenfonds.

De visie behandelt 7 thema’s (zoals natuur, visserij en havenontwikkeling). We vinden het voorlopig een goed plan, fris van toon. Het is belangrijk dat de provincies hun ideeën voor de komende 20 jaar eens opschrijven. De provincies hebben twee hoofddoelen voor de Wadden: het versterken van de natuur en vooral van de beleving daarvan, en het ruimte bieden aan economische ontwikkeling ‘waarbij de natuur- en landschapswaarden zorgvuldig in acht genomen moeten worden.’ Het is echter nog onduidelijk hoe de provincies hun plannen allemaal gaan betalen en hoe het beheer van de Wadden beter geregeld zal worden. Ook over de veel te ingewikkelde vergunningverlening staat er nog niets in.

De provincies willen graag met onze organisaties in gesprek hierover. We zullen zeker op een uitnodiging ingaan. De Waddenvereniging zorgt - samen met de zusterorganisaties van de Coalitie Wadden Natuurlijk – ook voor een complete schriftelijke reactie. De Waddenvisie is o.a. hier te lezen.

In april waren we al met een grote groep nieuwe gidsen op Texel, in het Hemelvaartweekend in mei volgt traditioneel het tweede deel van de scholing voor de wadgidsen van de Waddenvereniging. Bijna 20 nieuwe gidsen doken in de boeken, maakten kennis met het Terschellinger wad en namen alle natuurinformatie enthousiast op. Hoogtepunt van deze tweede scholing is de eerste excursie die de nieuwe gidsen geven. Eilanders en badgasten waren van harte uitgenodigd om mee te gaan.

Rond de 40 deelnemers meldden zich bij de dijk waar de soms wat nerveuze gidsen klaar stonden om ze een mooie excursie te bezorgen. Spannend maar het verliep allemaal prima! Het was een mooie dag, de oesterbank was goed bereikbaar en er werden meteen ook mooie dingen gevonden. Niet alleen de eitjes van de gestippelde dieseltreinworm maar ook de worm zelf liet zich zien. Verder stal een mooie vlokkige zeenaaktslak de show.

De gidsen zijn er klaar voor. Vanaf 1 juli t/m 31 augustus bent u van harte welkom om mee te gaan op wad- of sleepnetexcursie op Texel en Terschelling. Neem tzt contact op met de Waddenvereniging voor nadere informatie en tijden.

Doe op zaterdag 25 mei a.s. mee aan het eerste veldsymposium van de Waddenvereniging op Texel! Ga mee naar buiten, geniet en praat mee. Het symposium is onderdeel van de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering.

U kunt kiezen of u een rondwandeling over de Hors wilt maken waarbij u de prachtige dynamiek van het Werelderfgoed Waddenzee kunt ervaren of een afwisselende wadwandeling waarbij we een kijkje nemen bij een bijzonder onderzoek dat plaatsvindt aan een droogvallende mosselbank. Ook is er een strandwandeling over een recent gesuppleerd stuk strand op de noordelijke punt van het eiland waarbij u uitleg krijgt over nieuwe manieren van kustverdediging of een wandeling met iemand van ‘Texel Energie’ waarbij we het gaan hebben over de mogelijkheden voor de Waddeneilanden om zelfvoorzienend te worden. Dit jaar gaan we graag buiten, tijdens de ALV, genietend van het prachtige landschap van Texel, met u in gesprek over de Wadden en het werk van de Waddenvereniging.

De Algemene Ledenvergadering bestaat dit jaar uit twee delen: een deel binnen over de formele verenigingszaken en een veldsymposium buiten over vier inhoudelijke thema’s. U kunt de vergadering bijwonen en aan een excursie deelnemen, maar ook alleen één onderdeel van het programma volgen. De vergadering, de lunch en de excursies zijn gratis voor leden en voor kinderen tot en met 12 jaar. Kinderen zijn van harte welkom! Er is een kinderprogramma tussen 10.00 en 12.00 uur voor kinderen in de leeftijd van zes tot en met 12 jaar. Daarna kunnen ze gewoon meedoen aan het veldsymposium. Kijk hier voor meer informatie en aanmelden.

De webwinkel van de Waddenvereniging is in een nieuw jasje gestoken. Met de vernieuwde winkel hopen wij leden en waddenliefhebbers nog meer kortingen en service te kunnen bieden. Op termijn zal er een uitbreiding komen van het assortiment. Voor alle artikelen geldt dat u met uw aankoop de activiteiten voor de bescherming en het behoud van het waddengebied ondersteunt. Vanaf deze week kunt u in onze vernieuwde winkel terecht via www.waddenwebshop.nl of ga naar de homepage van de waddenvereniging en klik dan op winkel.

In 1969 werd de Lauwerszee afgesneden van de Waddenzee. Na de indijking ontstond er langzamerhand een door mensenhanden gecreeerd, maar bijzonder natuurgebied. Ruim honderd vogelsoorten broeden in het afwisselende landschap van water, eilanden en graslanden. In de winter overwinteren er tienduizenden ganzen. En lees ook in deze nieuwsbrief over de jonge zeearenden! Door het zout in de bodem vind je er brakke graslanden, met zeldzame zoutminnende soorten. Ook bloeien er in het voorjaar zeeën van orchideeën.

De Waddenvereniging organiseert in samenwerking met Staatsbosbeheer twee exclusieve excursies in het gebied. Zondag 9 juni gaan we onder leiding van boswachter Hans Gartner op zoek naar sporen van de verloren Lauwerszee en zien we de ingrepen die vanaf de afsluiting tot nu gedaan zijn. Orchideeën profiteren volop van de nieuwe natuur. Tijdens een heerlijke picknick, bereid door buitenkok Caloe, ziet u ze in volle bloei. De met Waddengoud bekroonde Groningse dichter Gritter maakte landschapspoezie over het Lauwersmeer en draagt voor uit eigen werk. Na afloop krijgt u bovendien een kleine attentie mee naar huis. Voor deze excursie zijn nog een aantal plekken vrij. Meld u snel aan voor deze bijzondere, eenmalige belevenis!

In het najaar kunt u opnieuw mee naar het Lauwersmeergebied. De nieuwe natuur van het Lauwersmeer kan alleen in stand blijven door voortdurend ingrijpen. Helpt u mee ervoor zorgen dat de orchideeën ook het volgend voorjaar weer volop bloeien? Lees hier meer over beide excursies.

Op 22 mei is er weer een droogvaltocht van de Historische Zeilvaart Harlingen. De Noordfries vaart uit voor een heerlijk dagje op het wad. Lekker zeilen, bij een zandplaat het tij afwachten tot het overal om je heen droogvalt en dan op onderzoek uit. Een ervaren wadgids van de Waddenvereniging toont alle wonderen van het wad. Je waant je alleen op de wereld, zo midden op de bodem van de Waddenzee en geen enkel ander schip om je heen. Een heerlijke belevenis die je niet snel zult vergeten. Leden van de Waddenvereniging krijgen 10% korting. Neem contact op met de Historische Zeilvaart Harlingen via info@historischezeilvaart.nl voor info en aanmelden.

Van 27 juli t/m 2 augustus 2013 maakt de Passaat een zwerftocht over de Waddenzee.
Ga mee en geniet van een week aan boord van dit prachtige zeilschip. U zeilt naar een van de Waddeneilanden en ervaart het natuurfenomeen wantij. Onder elk eiland ligt een wantij. Alleen bij hoogwater kun je het wantij over varen. Is het eb, dan moet je wachten. Het tij samen met de wind bepaalt de tocht, de snelheid en de tijd. Zeker is dat we gaan droogvallen en een dag doorbrengen op een van de eilanden. Wilt u dit meebeleven? Ga naar de website van Zonnewind Zeilreizen voor meer informatie. Leden van de Waddenvereniging krijgen ook voor deze heerlijke zeiltocht 10% korting.
Foto: www.harlingenboeit.nl

Voor het derde jaar op rij is een paartje Europese zeearenden erin geslaagd vader en moeder te worden. In het Lauwersmeergebied zijn recent twee jonge zeearenden uit hun ei gekropen.Europese zeearenden (Haliaeetus albicilla) kwamen vroeger in heel Europa voor, maar door verstoring van hun leefgebied is het aantal sterk achteruit gegaan. In Nederland verdween deze majestueuze vogel zelfs helemaal. In 2006 werd in de Oostvaardersplassen voor het eerst in eeuwen weer een broedende zeearend waargenomen.

Het Lauwersmeergebied blijkt voor zeearenden voldoende rust, ruimte en voedsel op te leveren. In 2011 werd er voor het eerst weer een jong geboren. Datzelfde gebeurde een jaar later en dit jaar zagen medewerkers van Staatsbosbeheer en Sovon zelfs twee zeearendjongen in het nest.

Twee weken daarvoor was duidelijk dat het gedrag van het ouderpaar zo veranderd dat men het vermoeden kreeg dat er succesvol een ei was uitgebroed: van het vrouwtje was te zien dat zij niet meer in het nest, maar op de rand zat en een of meerdere jongen voedde, terwijl het mannetje in een nabijgelegen boom de wacht hield.

Om het jonge gezin niet te verstoren kan het publiek het nest niet te dicht naderen. Het is echter wel vanaf twee kilometer afstand met een verrekijker of telescoop te zien. Wilt u zelf de zeearenden zien? Loop dan de vogelroute langs de Pompsterplaat (witte paaltjes) of neem deel aan de excursies in Nationaal Park Lauwersmeer.

Vogelwachters op het onbewoonde waddeneiland Rottumeroog troffen een ree (Capreolus capreolus) aan op het eiland. De vogelwachters ontdekten eerst een spoor van een ree en, nadat ze het spoor hadden gevolgd, vonden ze het dier een dag later dood in de kwelders. Omdat op Rottumeroog nauwelijks voedsel en al helemaal geen zoet water te vinden is, moet deze ree een tragische dood zijn gestorven.

Hoewel Rottumeroog zo’n tien kilometer uit de Groninger kust ligt, vermoedt vogelwachter Henk Mellema dat het dier deels lopend en deels zwemmend vanaf de vaste wal naar het eiland is gekomen. Bij eb is het relatief eenvoudig om deze oversteek te kunnen maken en bovendien staan reeën bekend als goede zwemmers.

Al een aantal malen eerder is er een ree op het eiland aangetroffen. Ook op andere Waddeneilanden zijn af en toe reeën waargenomen. Op Ameland en Schiermonnikoog wordt sporadisch een ree gezien en ook hier zijn het exemplaren die de overtocht vrijwillig hebben gemaakt. Op Terschelling zijn een aantal jaren geleden een aantal reeën vermoedelijk doelbewust door jagers uitgezet.
Foto: GFDL

SLeM is al jaren te vinden op Oerol. Dit jaar met een heel bijzonder project: Pannenland!
Vijfduizend Franse dakpannen worden, enkele weken voordat Oerol begint op 25 mei, op het strand geplant. De wind zal het natuurlijke proces van zandophoping en vervorming zichtbaar maken, het proces waaraan de duinen en het eiland hun levensvatbaarheid danken. Daarmee zijn de wind en het zand de 'hoofdacteurs' van Pannenland. Tijdens Oerol is Pannenland overdag deel van de expeditie met masterclasses van Zandlab onder leiding van Machiel Spaan en Bruno Doedens en in de avond is het onderdeel van de voorstelling van Bistaki. In de weken voor Oerol is het proces van vervorming van Pannenland te volgen op de website van Oerol en SLeM. Op 27 april is er al een ‘proefveld’ geplant. Dit wordt op 25 mei flink uitgebreid. U bent van harte welkom om te komen helpen met het planten van pannen tussen 10.00 en 17.00 uur op het strand bij strandovergang Kaap Hoorn. Meld u aan via een email aan info@slem.org of kom gewoon langs en doe mee!

Op het Rif en Engelsmansplaat, twee onbewoonde zandplaten in de Waddenzee, zijn dwergsterns, noordse sterns en visdiefjes sinds kort weer massaal aan het broeden. Tijdens het broedseizoen is het waddengebied extra kwetsbaar. Om te voorkomen dat watersporters de vogels teveel verstoren, zijn er tijdelijk verbodsbordjes op de zandplaten geplaatst.

Het regioteam Wadden - een organisatie waarin mensen uit de drie aan het wad grenzende provincies zitten met kennis en vaarervaring op het wad - is heel tevreden met deze maatregel ‘op maat’. Als er gebroed wordt willen watersporters de vogels daar niet verstoren. Als het broedseizoen voorbij is, zullen de bordjes weer verdwijnen en kunnen watersporters weer genieten van deze mooie omgeving. Het Watersportverbond gaat haar leden wijzen op de maatregel en dringt er bij alle watersporters op aan zich aan de regels te houden.

Lees hier een blog om de kriebels van te krijgen, geschreven door directeur Arjan Berkhuysen.
Illustratie: Wim Hofman

Door Hans Revier

Van nature bestaat de Waddenzee uit zachte structuren. Wadplaten en zandbanken die geleidelijk overgaan in kwelders en duinen vormen de habitat voor karakteristieke soorten als de kokkel, de wadpier en de mossel. Door de aanleg van harde structuren ten behoeve van de kustverdediging zijn nieuwe biotopen ontstaan waar nieuwe soorten zich vestigen. De blaasjeskrab en de penseelkrab zijn voorbeelden van exotische rotsbewoners die nu permanent in de Waddenzee voorkomen.
Lees het hele artikel...