NIEUWSBRIEF VOOR HET WADDENGEBIED NUMMER 4 - 24 januari 2013

Toekomst gloort voor de Vismigratierivier

Afgelopen dinsdag heeft Gedeputeerde Schokker van de Provincie Fryslân het rapport naar de haalbaarheid van de Vismigratierivier bij Kornwerderzand in ontvangst genomen. De uitkomsten zijn zeer hoopgevend, de aanleg van de slingerende rivier is technisch mogelijk en draagt bij aan het herstel van visstanden in de Waddenzee en het IJsselmeer. Voor sommige vissoorten wordt de tijd (in een getijdencyclus) om de Afsluitdijk, via de vismigratierivier, te passeren vertienvoudigd. Mevrouw Schokker vond het een heel innovatief plan en vond dat het navolging verdiende.

Sportvisserij Nederland benadrukte dat herstel van de uitwisseling tussen zoet en zout, de voormalige Zuiderzee en Waddenzee, hard nodig is om een van de grootste ecologische rampen van Nederland (aanleg afsluitdijk) enigszins te repareren. Directeur van de Waddenvereniging Arjan Berkhuysen vond het mooi te zien dat het initiatief zo serieus door de regio werd opgepakt en pleitte voor gezamenlijk lobby richting Den Haag in het vervolg traject, omdat het project niet kan zonder steun vanuit partijen als Rijkswaterstaat.

Samen met de oorspronkelijke initiatiefnemers (Waddenvereniging, Sportvisserij Nederland, Vereniging Verantwoord Beheer IJsselmeer en de Vereniging van vaste vistuigvissers noord) werd er onder leiding van het Programma naar een Rijke Waddenzee afgelopen jaar hard gewerkt aan de uitwerking van de eerste ideeën voor een slingerende ecologische verbinding tussen IJsselmeer en Waddenzee voor trekvissen als de paling en de spiering.

De komende maanden wordt gekeken of de financiële middelen gevonden kunnen worden om een grondige en laatste studie naar de optimale vorm en locatie van de vismigratierivier te kunnen uitvoeren. “Het is een ongekend project, uniek in de wereld. Het is dus belangrijk om voldoende tijd te nemen om het ontwerp optimaal te krijgen. Ik hoop van harte dat de benodigde fondsen worden gevonden en deze gedetailleerde studie de huidige positieve resultaten onderstreept zodat we binnen vijf jaar een belangrijke eerste stap kunnen zetten in het herstellen van de ecologische verbinding tussen zout en zoet” aldus bioloog Wouter van der Heij van de Waddenvereniging.

Het rapport kunt u hier downloaden.
Afbeelding: Artist Impression van de Vismigratierivier door de Afsluitdijk (Bron: Dienst Landelijk Gebied)

Ruimte waddengebied behouden

In onze nieuwsbrief van vorige week schreven we al over de nieuwe plannen in Den Haag om het bouwen van windparken vlak voor de kust mogelijk te maken, ook voor de Wadden. Naar aanleiding daarvan heeft de Waddenvereniging een opiniestuk geschreven in de Leeuwarder Courant en samen met de burgemeester van Ameland een stuk in Trouw.

In één van de reacties op de artikelen werden oude rapporten aangehaald. In 2008 schreef de Raad voor de Wadden dat windmolens de Wadden schaden. In 2009 waren alle natuur en milieu organisaties het met elkaar eens – om 6.000 megawatt te kunnen halen op land hoefden er geen turbines te komen met impact op het waddenlandschap. En toch worden de plannen voor turbines bij de Afsluitdijk en boven Ameland en Schiermonnikoog nu steeds serieuzer. Directeur Arjan Berkhuysen zegt er het volgende over: ‘Ik vind ook dat Nederland meer aan windenergie moet doen, en dat kan heel goed zonder aantasting van het waddenlandschap. De verwachting is dat windenergie verder op de Noordzee al in 2020 concurrerend is met grijze energie en er zijn nog genoeg plekken voor geconcentreerde plekken op land. Bij de Wadden zijn die nu al te vinden bij de Eemshaven en Delfzijl, dus dat steentje dragen we al bij. Meer moeten we niet willen. De Wadden worden nu al geroemd om de rust en weidsheid en let maar op, dat is over tien nog veel waardevoller dan we nu met z’n allen denken.’

MSY is de maat

Samen met andere natuurorganisaties heeft de Waddenvereniging afgelopen week de leden van het Europees parlement in een brief opgeroepen om te streven naar duurzame Europese visserijen. De ecologische randvoorwaarden moeten leidend zijn. Nu nog worden adviezen van visserijbiologen in de wind geslagen voor economisch gewin op de korte termijn.

De visserijbiologen van de lidstaten (gebundeld onder de naam ICES) komen jaarlijks met adviezen over de Maximum Sustainable Yield (MSY) per vissoort. Oftewel de maximale hoeveelheid van de soort die duurzaam te oogsten is uit de Europese wateren. Deze adviezen worden alleen in de regel slechts gedeeltelijk of helemaal niet overgenomen door ministers van de lidstaten. Vooral in de Middellandse Zee maar ook in de Noordzee heeft dit tot onnodig lage visstanden geleid. Het is de hoogste tijd om de capaciteit van de vloot aan te passen aan de MSY en niet andersom.

Volg ons op Twitter en win een Winterse Wadzwerftocht

Veel waddenliefhebbers hebben in het voorjaar of de zomer wel eens een bezoek gebracht aan het drooggevallen wad. Maar heeft u wel eens bezoekt gebracht aan het wad in de winter? Door de vorst en de sneeuwval van de afgelopen weken is het wad veranderd in een bijzonder wit en ijzig landschap. Winterwadlopen is een unieke belevenis.
Wilt u Werelderfgoed Waddenzee in de winter ervaren? Doe dan mee met onze Twitter actie!

Actie: Volg de Waddenvereniging (@waddentweets) op Twitter en win een winterwadlooptocht.

De actie loopt vanaf woensdag 23 januari, 14:00 uur tot vrijdag 25 januari, 16:00 uur. Vrijdag verloten wij onder de nieuwe volgens op twitter zes winterse wadlooptochten. De wadlooptocht is zaterdag a.s. 26 januari. Onder leiding van een ervaren gids maakt u wandeling over het winterse wad in Noordpolderzijl van 14:00 – 17:00. Warme kleding en laarzen zijn nodig om het winterse wad te trotseren. De winnaars krijgen via de Twitter een bericht!

Niet gewonnen, geen Twitter en toch graag mee op wadzwerftocht? Per persoon kost deelname aan de tocht 11 euro. U kunt zich rechtstreeks aanmelden bij de wadloopgids Lammert Kwant. Kijk voor meer informatie over de tocht vanaf Noordpolderzijl en aanmelden op de site www.wadgids.nl.
Foto: Henk Postma

Wadgidsen gezocht!

Ieder jaar worden er tijdens de zomermaanden op Texel en Terschelling leuke wad- en sleepnetexcursies gegeven aan jong en oud door enthousiaste gidsen. Houd jij ook zo van het waddengebied, zon, zee en strand? En zou je graag ervaring op willen doen in het spreken voor een groep? Dan is de Werkgroep Excursies (WEX) zeker iets voor jou.

De WEX is een vrijwilligersgroep van de Waddenvereniging die al jaren geweldige excursies op beide eilanden verzorgt. Het is een groep jonge mensen van Nederlands en Duits sprekende gidsen. In de zomer verblijf je minimaal twee weken op een eiland om excursies te geven, waarnaast nog voldoende tijd overblijft voor andere leuke dingen. Alles wat je moet weten leer je op twee scholingsweekenden die plaats vinden op Texel (12 tot en met 14 april) en Terschelling (8 tot en met 12 mei).

Lijkt dit je wat en ben je minimaal 18 jaar oud? Mail dan vrijblijvend naar: wexcursie@gmail.com. Je kunt nog reageren tot 15 februari.
Foto: Henk Postma

Sneeuw en ijspret, goed voor de gezondheid!

Door de aanhoudende vorst en de sneeuwval kunnen we op sommige plekken in het Noorden van Nederland schaatsen, sleeën van de dijken en duinen, sneeuwpoppen maken in de tuin en sneeuwbalgevechten houden met de buurtkinderen. Niet alleen leuk maar ook gezond!
Omgevingspsycholoog en hoogleraar Agnes van de Berg beschrijft in de factsheet ‘Jeugd, natuur en gezondheid’ de effecten van natuur op de lichamelijke en psychische ontwikkeling en gezondheid van kinderen. Buitenspelen is gezond! De Waddenvereniging stimuleert natuurbeleving en buitenactiviteiten voor jong en oud. Momenteel wordt er weer hard gewerkt aan een educatief programma voor het zomerseizoen 2013, later dit jaar hoort u hier meer over. Nu eerst genieten van het prachtige winterweer!

Winterlepelaar?

Hoewel ze met hun witte veren een perfecte schutkleur hebben tegen een bevroren Waddenzee, gaan lepelaars vrieskou en sneeuw het liefst uit de weg. Toch trekken niet alle lepelaars naar warmere streken. Zo werd er op Texel vlak na de jaarwisseling een lepelaar gefotografeerd tussen de sneeuw in natuurgebied de Petten. Normaal gesproken zijn daar pas in februari de eerste lepelaars te zien.

En er zijn meer bikkels onder de lepelaars. Ze lijken heen en weer te hoppen tussen de moerasgebieden van Zeeland en Texel. In Haamstede is de grootste groep gezien, op waarneming.nl zijn foto’s te zien van zes witte overwinteraars. Gemakkelijk hebben ze het niet. Hun hoofdvoedsel, garnalen, trekt weg in de winter. Die zoeken de diepere, warmere Noordzee op. Zo lang de sloten niet zijn dichtgevroren kunnen de lepelaars het redden op een dieet van stekelbaarsjes. Maar waarom kiezen ze ervoor om hier te blijven?

Vliegen naar Afrika en terug, of zelfs maar naar Frankrijk, kost energie. Blijven is een gok, maar als het een zachte winter wordt, is het misschien toch wel voordelig en kunnen de blijvers vroeg en weldoorvoed het broedseizoen in. Of dat voordeel ook dit jaar geldt valt te bezien. Voedsel vinden om warm te blijven zal niet makkelijk zijn. Veel sloten vriezen dicht. Waar het water brak is of stroomt, zal het langer duren. Nu nog terugvliegen naar warmere oorden betekent op zijn minst 1000 kilometer vliegen. En dat op een lege maag… Kortom, het is spannend voor deze waaghalzen.
Afbeelding: Waarneming.nl

Exclusieve luchtfoto op canvas

Nog een lege muur over? Of behoefte aan iets origineels boven uw bank of tafel? Vier schitterende luchtfoto’s van de Texelse fotograaf Pieter de Vries zijn exclusief voor de Waddenvereniging op canvas te verkrijgen. Ze zijn nu te bestellen voor slechts €160,- per stuk in plaats van €450,! Bekijk alle foto's op de actiepagina. Het doek is gespannen op een frame van 90 x 120 cm met een dikte van 2 cm. Iedere afbeelding is voorzien van een handtekening en de titel van het werk. Deze actie loopt t/m februari 2013. Deelname is alleen mogelijk als u met iDeal betaalt.
Foto: Pieter de Vries


Oehoe in het Lauwersmeergebied

Een uil, een vrouwelijke oehoe, zorgt de laatste jaren voor veel ophef in het Lauwersmeergebied. Deze oehoe is in november 2009 ontsnapt uit een kooi uit de dierenopvang Fauna Wildcare in Westernieland en vestigde zich in een bosje in het Lauwersmeer. Wandelaars in het gebied voelden zich bedreigd door de grote roofvogel. Niet alleen heeft zij een spanwijdte van bijna twee meter, ze heeft ook scherpe klauwen. Een man uit Lauwerszijl dacht vorige winter, nadat hij de lokroep van de oehoe nabootste en de vogel op hem afkwam, dat hij werd aangevallen.

Ook andere meldingen stromen binnen bij boswachter Jaap Kloosterhuis van Staatsbosbeheer. Kloosterhuis zegt over het gedrag van de oehoe dat deze schuwe vogel enkel haar territorium wil verdedigen. Ze mijdt het liefst mensen. Ze ziet de mens niets als prooi. Ze voedt zich met duiven, kraaien, muizen, egels. De hoop leeft dat ook een mannetjes-oehoe zich wil vestigen in dit gebied. Dat zal lastig worden want de dichtstbijzijnde mannetjes bevinden zich in de Achterhoek.
De oehoe is een beschermde vogel en komt in Nederland nauwelijks in het wild voor. De meeste exemplaren nestelen in Gelderland, Brabant en Limburg.

Schorlezing

Zaterdag 26 januari 20.00 uur organiseert het Wadvissergilde samen met gemeente Hollands Kroon, Staatsbosbeheer en Landschapszorg Wieringen een lezing in café de Harmonie in Hippolytushoef over het Schor bij Den Oever. Het Schor is een overgangsgebied tussen de Waddenzee en de vaste wal. Ontstaan na de aanleg van de Afsluitdijk en de aanpassingen bij de dijken van de haven. De vegetatie op Het Schor is heel divers, van ‘gras’ tot zilte groenten als zeekraal en lamsoor.

Het Wadvissersgilde organiseert regelmatig excursies naar het Shor. Dan wordt er gevoeld, geroken en geproefd in het gebied. De lezing wordt verzorgd door Staatsbosbeheer en Landschapszorg. Daarna heeft waddenschilder Geurd Busser nog een bijzonder verhaal over het gebied.

Tentoonstelling Werelderfgoed Waddenzee

In de centrale hal van het gemeentehuis in Franeker is tot 22 februari de tentoonstelling ‘Werelderfgoed Waddenzee’ te zien. De tentoonstelling laat de bijzondere betekenis van het Werelderfgoed zien. De Wadenzee staat sinds 2009 op de Werelderfgoedlijst. Om hier meer bekendheid aan te geven reist deze tentoonstelling langs de waddengemeenten, waar die elke keer een maand te zien is. De estafette duurt tot in 2014. In dat jaar is de Waddenzee vijf jaar Werelderfgoed. Het publiek wordt uiteindelijk gevraagd waar de speciale werelderfgoedplaquette die ook meereist een definitief plekje moet krijgen.

Voor scholen is er een speciaal lespakket ontwikkeld bij de tentoonstelling. Alle scholen in de gemeente krijgen dit lespakket voor de groepen van de bovenbouw. De nadruk ligt op het ontdekken van het gebied. Het pakket bevat ook informatie over de andere Werelderfgoederen in Nederland.

Goed idee: sticker op lipstick

Piepkleine stukjes plastic. Die zitten in scrub, tandpasta, shampoo en andere cosmetische producten. Deze microplastics komen in de voedselketen terecht en kunnen niet alleen giftig zijn, ook verstoppen ze eenvoudigweg de magen van allerlei dieren die ze voor voedsel aanzien. Eenmaal in zee kunnen ze ook niet meer opgeruimd. PvdA-Tweede Kamerlid Manon Fokke en CDA-Kamerlid Agnes Mulder gaan volgende week aan staatssecretaris Wilma Mansveld (Milieu) vragen om stickers in te voeren. Zo kunnen consumenten beter zien of ze een product met microplastics kopen. Ook worden bedrijven zo aangemoedigd hun producten te wijzigen. Er zijn al bedrijven die besloten hebben geen microplastics meer te gebruiken.

Texel aan de Vecht?

door Gerbrand Gaaff

Soms stuit je op Internet als bij toeval op iets merkwaardigs. Via Google kwam ik terecht bij een oude kaart in de familiekroniek van het Friese geslacht Holkema. Die kroniek gaat terug tot in de eerste eeuwen van het vorige millennium, toen de Holkema's de landheren waren over de veen- en kweldergebieden tussen Vlieland, Griend en Wieringen. De kaart die mijn aandacht trok gaat nog veel verder terug, dat is een reconstructie van noordwest-Nederland in de Romeinse tijd, met weelderige bossen in het gebied waar later de Zuiderzee zou liggen. Toen lag Texel, volgens de cartograaf, aan de Vecht.

Lees het hele artikel...
Footer

Steun ons

Als lid of donateur ondersteunt u de duurzame bescherming van het wad.
U bent al lid vanaf € 2,25 per maand. Op onze site vindt u alle informatie over lid worden,
doneren en schenken en legaten.
WADDEN is een uitgave van de Waddenvereniging
Meer informatie over de wadden en de Waddenvereniging vindt u op
www.waddenvereniging.nl.

“Beleef de wadden. Beleef de bijzondere natuur,
de rust en het open landschap. Help ons dit
ruige natuurgebied te beschermen.”