De Waddenzee warmt op

vrijdag 9 januari 2009



Het mag nu dan wel niet direct zo aanvoelen, maar de temperatuur op aarde stijgt langzaam maar zeker. Ook de Waddenzee ondervindt de gevolgen van de klimaatverandering. De gemiddelde temperatuur van het zeewater is de laatste vier decennia langzaam aan het stijgen; zo blijkt uit een meetreeks die het Koninklijk Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek (NIOZ) nu onderhoudt.

Vanaf 1861 wordt dagelijks de temperatuur van het zeewater in het Marsdiep gemeten. Tot 1962 werd hiervoor aan de kust van Den Helder een emmer zeewater uit Marsdiep geschept. Vanaf 1947 zijn er ook metingen gestart op Texel. Deze laatste meetreeks is nu de enig overgeblevene. De temperatuurmetingen zijn inmiddels geautomatiseerd.

Koude en warme jaren

Door de jaarlijkse schommelingen heen is de stijgende trend van de afgelopen vijftig jaar duidelijk waar te nemen. Een stijging die in Nederland nota bene tweemaal zo snel verloopt ten opzichte van de mondiale temperatuurstijging! De winter van 1996 behoorde nog tot de vijf koudste winsters van de afgelopen eeuw. Daar staat tegenover dat 1999 en 2000 de twee warmste jaren over de hele tijdreeks waren. En ook het jaar 2007 behoorde tot een van de tien warmste van de meetreeks van ruim anderhalve eeuw. Het afgelopen jaar was weliswaar weer iets minder warm, maar 2008 staat wel op een gedeelde negende plek in de lijst van warmste jaren sinds 1901.

Zeewater

De temperatuur van het zeewater in het Marsdiep en de Waddenzee wordt direct bepaald door de temperatuur in de atmosfeer. Ook de Duitse en Deense Waddenzee warmen op. De stijging is dus een gevolg van de klimaatverandering zoals die in West-Europa waarneembaar wordt.
Al in de negentiende eeuw was men zich bewust van de noodzaak van dergelijke meetreeksen. De opwarming van de Waddenzee heeft zeker gevolgen voor de natuur, onder meer omdat koude winters achterwege blijven. Vanuit deze wetenschap zal het NIOZ deze meetserie dan ook voorlopig voortzetten. Over de onderzoeken naar die effecten zullen wij in de komende nieuwsbrieven berichten.

Artikel WadWeten

Het  wekelijkse artikel 'WadWeten' verschijnt in de digitale nieuwsbrief (aanmelden kan hiernaast op de pagina onder "Nieuwsbrief") en op de websites van de Waddenvereniging en de Waddenacademie. In deze serie artikelen wordt het waddengebied beschreven vanuit verschillende onderzoeksdisciplines, zoals de biologie, de geologie en de cultuurhistorie. Een wetenschappelijke benadering in heldere taal. De berichten worden beurtelings geschreven door wetenschappers van Ecomare, de Waddenacademie en de Waddenvereniging.

“Na één getijde ziet het er weer heel anders uit.”