De achtergrond

De natuurkwaliteit van het waddengebied verbeteren en het open landschap beschermen. Dat waren twee van de doelen van het waddenbeleid de afgelopen 10 jaar. Geen van deze beide doelen is gehaald. Dit jaar wordt er besloten over hoe het beleid van de Waddenzee er in de toekomst uit moet komen te zien. Nu hebben we de kans om het Werelderfgoed Waddenzee beter te maken!


Het wad is regelmatig in het nieuws. Soms is het bericht dat het goed gaat, de andere keer is het nieuws juist negatief.


Hoe zit dat? Om het wat overzichtelijker te maken, hebben we vier categorieën gemaakt, met een toelichting op welke punten er zeker nog verbetering nodig is. Geef met jouw idee het goede voorbeeld!

 
Planten & Dieren

Met sommige soorten in de Waddenzee gaat het goed. Denk bijvoorbeeld aan de gewone zeehond. Andere (groepen van) soorten gaan juist achteruit. De Rekenkamer concludeert dat het situatie de afgelopen jaren gemiddeld ongeveer gelijk gebleven is. Geen van de soortgroepen in de Waddenzee komt echter in de buurt van wat er zonder menselijke invloeden mogelijk zou zijn.

Onder de soorten die in de problemen zitten, zijn bijvoorbeeld de broedvogels. Juist de vogelsoorten die in het waddengebied broeden, gaan achteruit. In de monitoringsfuik bij Texel wordt in kilo’s nog maar een tiende gevangen van de hoeveelheid vis vijftig jaar geleden, maar er zijn veel verschillen tussen soorten. Zeegras is al jaren grotendeels verdwenen uit de Nederlandse Waddenzee. Een herstelproject leek enkele jaren gelden succes te boeken, maar inmiddels blijkt herstel toch lastiger dan gedacht. De duinen hebben de neiging sterk te verruigen. Gedeeltelijk komt dat door te veel stikstofdepositie en gedeeltelijk door kustbeschermingsmaatregelen.




Landschap en dynamiek

Het wad staat bekend om zijn weidse vergezichten, maar die zijn er steeds minder. Volgens het Compendium voor de Leefomgeving is de openheid van het waddenlandschap tussen 2002 en 2012 gehalveerd. Hoe zorgen we ervoor dat hoge bedrijven en windmolens de weidse horizonten van de wadden niet verder aantasten, of dat die aantasting juist wordt verminderd? Ook rust en duisternis zijn belangrijke waarden van het wad, die zeker beschermd moeten worden.

Het wad is dynamisch: twee keer per dag verandert het landschap er volledig door eb en vloed. Maar ook wadplaten, geulen en duinen veranderen voortdurend in omvang en van locatie door stromingen en door de wind. Helemaal vrij spel hebben die natuurlijk niet meer: vaargeulen worden op diepte gehouden door te baggeren en dijken schermen land af dat vroeger overstroomde.


Milieu

De waterkwaliteit van de Waddenzee en de Eems is de laatste 30 jaar aanzienlijk verbeterd. Sommige stoffen, zoals kwik, blijven echter een probleem, terwijl ook nieuwe verontreinigingen zich aandienen. Denk bijvoorbeeld aan plastic. Op één plek op het wad zijn wel 770 deeltjes plastic gevonden per kilo wadbodem! Maar er spelen ook andere problemen: de Eems-Dollard is veel te troebel, waardoor trekvis de rivier niet meer op kan zwemmen. Klimaatverandering zorgt voor opwarming van het water en steeds snellere zeespiegelstijging.

Beleid en beheer

De Rekenkamer signaleerde in 2013 dat het beheer van het waddengebied beter moest. Er zijn vele beheerders (Zie illustratie. Klik op de afbeelding voor vergroting), maar onduidelijk is wie nu echt verantwoordelijk is voor het gebied. Inmiddels werken de beheerders samen aan de het doel om in 2018 “samen te werken alsof ze één beheerder zijn”. Onder beheer valt dan:


• fysiek beheer/onderhoud
• vergunningverlening
• toezicht en handhaving
• herstel en ontwikkeling
• monitoring en onderzoek
• zonering en geleiding
• promotie, voorlichting en educatie Werelderfgoed
• incidentbestrijding en calamiteiten


Beheer is de uitvoering van beleid, dus van wetten en regels die gelden voor de Waddenzee. Het beleid dat in 2006 is vastgesteld speciaal voor de Waddenzee ligt nu onder de loep. Het is mogelijk dat de specifieke waddenregels op zullen gaan in algemenere regels en wetten. Dat mag natuurlijk niet betekenen dat de bescherming van het wad achteruit gaat. Eén achteruitgang is de laatste jaren al werkelijkheid geworden: de wettelijke bescherming van het open waddenlandschap was opgeheven.


Op dit moment is het Rijk bezig met een beleidsverkenning Waddenzee. Er worden meerdere mogelijkheden bekeken hoe het beleid voor het waddengebied, en vooral de Waddenzee, het beste vormgegeven kan worden. De Waddenvereniging wil natuurlijk een goede bescherming voor het waddengebied. Daarbij vinden we het belangrijk dat de komende tien jaar wél natuurverbetering en landschapsbescherming worden gerealiseerd. Dan moeten we natuurlijk wel laten zien dat dat kan, dat daar allerlei ideeën voor zijn en allerlei mensen zich hiervoor in willen zetten. Doe dus ook mee en help ons Den Haag te overtuigen dat het nog beter kan en moet!

 

Doe daarom mee met onze actie en deel jouw idee voor de Waddenzee! 

 

Klik hier >>