Van dag tot dag

Als woensdag 2 januari de eerste berichten over de overboord geslagen containers binnenkomen, weten we dat snelle actie geboden is. We worden platgebeld. Door de pers, door particulieren, bedrijven en scholen, door iedereen die wil helpen de aangespoelde rommel op te ruimen. Rijkswaterstaat meldt ons dat het aanvankelijk om 30 containers gaat, maar het zijn er uiteindelijk 291 stuks! (stand van vandaag).


Donderdag 3 januari trekken in alle vroegte de eerste enthousiaste jutters naar het strand van Terschelling om flatscreens, krukjes, my-little-pony’s, schoenen en klapstoelen te oogsten. De media komen met aansprekende beelden op internet, tv en in de krant.  Maar de stemming slaat om wanneer blijkt dat de harde noorderwind plastic en (korrels) piepschuim de duinen in blaast. Dan wordt duidelijk dat er een ecologische ramp dreigt waarvan de consequenties niet te overzien zijn. Het aangespoelde materiaal is levensbedreigend voor vissen, vogels en uiteindelijk de mens.

Vrijdagochtend 4 januari vertrekken onze collega’s onder wie Ellen, Lies, Lutz, Petra, Wouter en leden van ons Wadledenberaad met de boot naar Terschelling voor de clean up. Plastic zakken en grijpertjes worden uitgedeeld en wordt vervoer naar de stranden geregeld. De gemeente Terschelling, Staatsbosbeheer en plaatselijke restaurants zorgen voor koffie en eten voor de honderden verwaaide, blauwbekkende, hardwerkende opruimers. Rederij Doeksen levert ‘schoonmaakkaartjes’ tegen gereduceerd tarief.

Op zaterdag 5 januari steken wij wederom de handen uit de mouwen en helpen Stichting Noordzee bij een gezamenlijke schoonmaakactie. Ook oostelijk van Lauwersoog blijkt de kust bezaaid met piepschuim. Bas doet een oproep via Twitter om daar de troep op te ruimen. 30 vrijwilligers verzamelen zich zaterdag om 11.45 uur bij het Waterschapshuisje en gaan aan de slag tot de duisternis valt. Verder oostelijk zijn de kwelders bezaaid met matrassen en schoenen. Dat wordt dus een klus voor de volgende dag.

Intussen gaat het op ons kantoor in Harlingen er levendig aan toe om alle telefoontjes te beantwoorden, vraag en aanbod op elkaar af te stemmen, de pers te woord te staan en de social media up-to-date te houden. In allerijl krijgt onze website een extra pagina ‘containerramp’. Wanneer zondag 6 januari bergingsbedrijf BDS uit Harlingen onze hulp inroept om Simonszand op te ruimen, melden zich na onze twitteroproep 15 vrijwilligers om op maandag samen met Wouter de zandplaat op te ruimen.

Onze eerste acties zijn duidelijk: daar handen bieden waar hulp nodig is. Maar op de achtergrond speelt er meer. Frustrerend is dat bij de overheid geen plan klaar ligt wat te doen bij een containerramp als deze. Ook blijkt dat de coördinatie tussen overheden en vrijwilligers sterk te wensen overlaat. De Veiligheidsregio oordeelt de containerramp aanvankelijk als GRIP 1, maar verhoogt deze mede op ons aandringen naar GRIP 4. Dit betekent een opschaling van het rampenniveau.

Een goede coördinatie blijkt essentieel. Deze ramp maakt pijnlijk duidelijk dat één beheerautoriteit voor de Waddenzee onmisbaar is. Lees meer hierover op onze webpagina over de containerramp.


 

Publicatiedatum: 07-01-2019