Sterren tellen: is er nog duisternis?

Nederland is een van de meest lichtvervuilde landen ter wereld. Met name de Randstad heeft in toenemende mate te maken lichtvervuiling, maar ook in het noorden zijn hotspots te vinden, zoals Erica en de Eemshaven. Vooralsnog zijn het Lauwersmeergebied en de Waddeneilanden nog steeds een oase van donkerte, maar hoe lang nog? Doe van 1 t/m 15 maart mee met de meetactie van CurioUs om te kijken hoe donker óf licht het bij jou in de buurt is. Samen geven we een mooi beeld van de huidige stand van lichtvervuiling in Noord-Nederland. Iedereen kan meedoen door de sterren in het sterrenbeeld Orion te tellen. 


CurioUs? is een initiatief van Science LinX (RUG), Forum Groningen en de Aletta Jacobs School of Public Health. Met de gezamenlijke meetgegevens wordt een duisterniskaart van Noord-Nederland gemaakt. De duisternis is van ons allemaal en is overal van belang. Met deze meetactie hopen we iedereen bewust te maken van de noodzaak om de duisternis te beschermen. Misschien kijk je hierdoor ook wat vaker naar de sterrenhemel, en kun je straks vele sterrenbeelden vinden.

Donkerte

Nachtelijke donkerte is een “oer” kwaliteit van leven en is van belang voor mens en natuur. Onderzoek, ook aan de Rijksuniversiteit Groningen, duidt erop dat het verdwijnen van duisternis door overmatig gebruik van kunstlicht nadelige gevolgen heeft voor mens, flora en fauna. Hoe duister is het eigenlijk nog? De RUG heeft in het kader van het programma “Donkerte van de Wadden” een duisternis meetnetwerk opgezet. Echter, het is onmogelijk om overal te meten. Hulp is nodig!

 

Orion

Het winterbeeld Orion staat centraal in de meetactie. Iedereen kan aan de meetactie meedoen door de sterren te tellen in dit goed herkenbare sterrenbeeld. Het stappenplan is als volgt. Ga naar buiten en zoek het sterrenbeeld Orion. Wacht een kwartiertje om de ogen aan de duisternis te laten wennen. Tel nu het aantal sterren dat je ziet in het sterrenbeeld. Ben je een Pietje precies doe dan de telling meerdere keren achtereen en geef de gemiddelde waarde door. De metingen kun je doorgeven via forum.nl/curious, waar de meetgegevens zichtbaar worden op een interactieve kaart. Het is de bedoeling om deze meetactie ieder jaar te herhalen om zo samen met de burgers in Noord-Nederland de duisternis in kaart te brengen.

 

Wanneer

De metingen moeten plaats vinden in de periode 1 – 15 maart. Dat heeft alles te maken met de stand van de maan. De maan is een natuurlijke storende lichtbron. Metingen worden dus gedaan als de maan onder de horizon is en natuurlijk bij een heldere hemel.

 

Donkerte van de Wadden

Donkerte van de Wadden, een initiatief van de Natuur en Milieufederaties Noord-Holland, Friesland en Groningen, Rijksuniversiteit Groningen, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, heeft als doel om bewoners en bezoekers de duisternis van het Waddengebied te laten ervaren en bewust te maken van het belang van de duisternis, bijvoorbeeld met de Nacht van het Wad. 

 

Duisternistraining

Voor dit project ontwikkelt de Waddenvereniging binnen het trainingsprogramma gastheerschap Werelderfgoed Waddenzee speciale duisternismodules. Deelnemers aan de trainingen verkrijgen basiskennis over de sterrenhemel en de waarde van de duisternis. Daarnaast krijgen cursisten tips over het overbrengen van de verhalen van de duisternis en het zichtbaar en beleefbaar maken van deze verhalen voor bezoekers.

 

 Doe mee met de meetactie! 

Publicatiedatum: 01-03-2021