NIEUWSBRIEF VOOR HET WADDENGEBIED NUMMER 42 - 31 oktober 2013

Meer kans vernietiging vergunning RWE/Essent Eemshaven

Deze week heeft de Raad van State uitspraak gedaan in de beroepen die onder andere de stichting Natuur en Milieu en Greenpeace hebben aangespannen tegen de natuurvergunningen voor de twee kolencentrales van E.ON en Suez op de Maasvlakte. De Raad van State accepteert de constructie in deze vergunningen niet, waarmee de extra stikstof die de centrales uitstoten, wordt weggestreept tegen beheermaatregelen als maaien en plaggen in natuurgebieden. Ook de RWE-centrale in de Eemshaven veroorzaakt extra stikstofbelasting op natuurgebieden. De uitspraken van deze week vergroten dus de kans dat de Raad van State ook de vergunning van de kolencentrale van RWE/Essent in de Eemshaven vernietigt. De Raad van State zal de beroepen tegen deze kolencentrale pas volgend jaar behandelen.

Overigens betekent deze uitspraak niet, dat de kolencentrales op de Maasvlakte nu niet kunnen gaan draaien. De provincie Zuid-Holland krijgt de kans om de vergunningen te herstellen.

Veerboot Emden-Delfzijl een succes

Hemelsbreed liggen Delfzijl en Emden slechts 10 km van elkaar, maar met de auto bedraagt de afstand 120 km. Daarvoor moet een omweg onderlangs de Dollard worden afgelegd. Gelukkig is er sinds 2011 in de zomermaanden een bootverbinding tussen Delftzijl, Emden en Ditzum die steeds meer in populariteit toeneemt.
Dit jaar vervoerde de veerboot de Dollard meer dan 4000 passagiers, het was het beste seizoen sinds de start in 2010. Niet alleen dagtoeristen en fietsers hebben deze overtocht ontdekt, ook omwonenden maken graag gebruik van deze korte verbinding naar het buurland.

De veerverbinding is mogelijk dankzij een financiële bijdrage van 360.000 euro uit Brussel en van de omliggende provincies Groningen, Friesland, Drenthe en, aan de overkant, het land Niedersachsen. Helaas is men er slechts tot 2014 van verzekerd dat de Dollard in de vaart kan blijven. Maar nu al wordt er flink gelobbyd om de veerboot ook daarna in de vaart te kunnen houden.
Foto: Voetveren.nl

Winnaar 48 seconden

Ter gelegenheid van de 48ste verjaardag van de Waddenvereniging vroegen we twee weken geleden een filmpje in te sturen van 48 seconden met de Wadden als thema. Hoewel enige kranten dit berichtje overnamen, was de oogst maar mager, omdat de inzendingstermijn wel heel kort was. Toch geven we met veel plezier een gratis lidmaatschap aan Nico Jaarsma voor zijn filmpje over duinvorming op Texel. Door een aaneenschakeling van foto’s die over lange tijd op eenzelfde punt genomen zijn, wordt mooi de dynamiek duidelijk waarmee het gebied van vorm verandert. De foto’s zijn met vrij regelmatige tussenpozen genomen tussen april 2011en februari 2012. Nico Jaarsma is aquatisch ecoloog en gepassioneerd natuurfotograaf. Op www.nicojaarsma.nl zijn onder andere bijzondere onder- en halfonderwaterfoto’s van hem te zien. De inzendingen zijn te bekijken op het videokanaal van de Waddenvereniging.

Nacht van de nacht

Het waddengebied is één van de weinige gebieden in Nederland waar je nog echt duisternis kunt ervaren. Daarom organiseerde de Waddenvereniging, samen met gemeente Harlingen, de Friese Milieufederatie op 26 oktober een bijzondere excursie tijdens de Nacht van de Nacht*). We namen 60 mensen met een boot mee de Waddenzee op.
Ellen Kuipers doet verslag.

Rond 20.30 uur vertrekt de MS Petra vanuit Harlingen richting Griend. Het waait stevig, maar door het lage water, valt de deining mee. We beginnen met een korte presentatie van de Waddenvereniging en de Sterrenwacht over de gevolgen van lichthinder voor planten en dieren en sterren kijken. Ook worden voorbeelden gegeven hoe lichthinder op zee wordt tegengegaan. Bij Griend gaan we voor anker en naar buiten. De motor en de lichten van de boot gaan uit. Het duurt een tijdje voordat onze ogen aan de duisternis zijn gewend. We zien de skyline van Harlingen, de groene en rode lichten van de betonning in de vaargeul en natuurlijk de lichtbundels van de vuurtorens. Als traktatie verdwijnen de wolken en verschijnt er uiteindelijk een indrukwekkende sterrenhemel. Op zoek naar het steelpannetje raak ik in de grote hoeveelheid sterren verdwaald. Je ziet hier zoveel meer sterren dan op de wal! Wanneer het anker wordt gelicht en de boordlichten weer aangaan, is het tijd voor een drankje aan de bar van de boot. De sfeer is gezellig. Zo’n bijzondere ervaring maakt iedereen goed gemutst.

Na de uitvinding van de gloeilamp eind 19e eeuw is de hoeveelheid licht alleen maar toegenomen. Hoewel licht essentieel is voor leven, kan te veel licht ook heel schadelijk zijn. Het verstoort het bioritme van mens, dier en plant. Het kost geld en bovendien wordt het vaak opgewekt door fossiele brandstoffen waarbij CO2 wordt uitgestoten. De Waddenvereniging vindt het belangrijk om mensen bewust te maken van lichtvervuiling en van de noodzaak en mogelijkheden om deze vorm van vervuiling terug te dringen.

*)De Nacht van de Nacht is een jaarlijks terugkerend landelijk evenement. Tijdens deze Nacht worden op honderden plaatsen in Nederland activiteiten georganiseerd die het belang van echte duisternis benadrukken.

Kopergroenbekerzwam

De kopergroenbekerzwam is een zeldzame verschijning, maar de laatste tijd zijn er toch met enige regelmaat waarnemingen uit het Waddengebied: op Texel en Terschelling en Vlieland zijn meldingen van de twee bestaande soorten. Deze twee soorten, de gewone kopergroenbekerzwam en de grootsporige kopergroenbekerzwam, verschillen onderling maar zo weinig dat er een microscoop aan te pas dient te komen om uitsluitsel te geven om welke soort het precies gaat. Daarom heeft men maar besloten om zich niet al te druk te maken en gewoon opgetogen te zijn als men een exemplaar aantreft.

De naam kopergroenbekerzwam is goed gekozen omdat het zwammetje de vorm van een bekertje heeft en een prachtige kopergroene kleur heeft. Je zou dus denken dat deze paddenstoelen bijzonder opvallend zijn, maar ze zijn zo klein dat ze toch snel over het hoofd gezien worden.
Die kopergroene kleur heeft de zwam te danken aan een pigment met de naam xylindein. Dat werd in Engeland ooit gebruikt voor het inleggen van bepaalde soorten houtsnijwerk. Nu niet meer. Ook dat is het gevolg van de zeldzaamheid van de kopergroenbekerzwammetjes.

Onderzoek naar cultuurhistorie in oostelijke Waddenzee

Het Instituut voor Archeologie van de Rijksuniversiteit Groningen gaat een archeologisch onderzoek uitvoeren in de oostelijke Waddenzee, de Eems en de Dollard. Het doel van het project ‘Buitendijks erfgoed Oostelijke Waddenzee’ is om samen met de inwoners onder andere oude scheepswrakken en verdwenen dorpen in kaart te brengen.

Onderzoek onder water
Het project loopt van september 2013 tot september 2015. De Rijksuniversiteit Groningen wil allereerst de meldingen van vondsten van ons cultureel erfgoed, zoals oude scheepswrakken, sporen van verdronken dorpen en resten van oude dijken, controleren en in kaart brengen.

De informatie is afkomstig van bijvoorbeeld wadlopers, sportduikers, vissers en inwoners. Vanaf de tweede helft van 2014 gaan onder andere duikers de vindplaatsen onderzoeken en vastleggen. Het onderzoek moet in september 2015 zijn afgerond, waarna de resultaten bekend gemaakt worden. Misschien dat men ook sporen kan ontdekken van de door de zee verzwolgen eilanden Heffesant (of Heffesand), Corresant (of Cornsand) en Bosch.

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG), de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Erfgoedcentrum Nieuw Land in Lelystad en de provincies Fryslan en Groningen nemen deel aan het project.

November, kunst

De Wadden vormen vaak een inspiratiebron voor kunst, maar even zo goed een prachtig decor. Kunstmaand Ameland trekt een vaste schare bezoekers. Een negentigtal kunstenaars tonen dit jaar hun werk. Ieder jaar krijgt een discipline extra aandacht en deze keer is dat fotografie. Er is werk te zien van bekende fotografen als Frans Franciscus, Cornino, Jan Hoek en Tryntsje Nauta. Hun foto’s zijn te bewonderen in de Doopsgezinde kerk (Nes), De Hervormde kerk (Nes) en het gemeentehuis.

Deelnemende kunstenaars zijn niet alleen afkomstig uit Nederland, maar ook uit landen rond de Oostzee. Dit om de oude handelsrelaties te benadrukken. Zo is in de Stay Okay (Hollum) werk te zien van de Deense glaskunstenaars Pipaluke Lake en Karin Morch.

Er is ook een poëzieprogramma samengesteld met onder andere Tsead Bruinja, Kees ’t Hart en Eeltsje Hettinga. Zij zullen voordragen uit eigen werk.
Meer nieuws is hier te vinden.

November, wandelen

Dit jaar heeft Schiermonnikoog de hele maand november uitgeroepen tot Wandelmaand. In herfst en winter heeft Schiermonnikoog een pure, ruige schoonheid. Wandelen is de uitgelezen manier om (de schoonheid van) het eiland te ontdekken. Tijdens de allereerste November Wandelmaand wandelen bezoekers zij aan zij met eilandbewoners en gidsen die van alles over Schiermonnikoog te vertellen hebben. Elk weekend heeft zijn eigen thema: natuur (1-3 november), sport (8-10 november), cultuurhistorie (15 tot 17 november) en culinair (22-24 november). Meer nieuws is hier te lezen.
Foto: Henk Postma

Grootste zonnepark op Ameland

Ameland krijgt ruim 2,6 miljoen euro subsidie van het Waddenfonds om het grootste zonnepark van Nederland te bouwen. Ook krijgt het eiland 700.000 euro voor een project met methaanbrandstoffen. Het zonnepark zal ongeveer 10 hectare (15 voetbalvelden) groot zijn en moet 6 Megawatt kunnen opwekken. Daarmee wekt Ameland 20 procent van het jaarlijkse stroomverbruik op het eiland zelf op.

Het park wordt gebouwd aan de westkant van het vliegveld in Ballum. In de zomer van 2014 begint de bouw. Volgens de gemeente zal het zonnepark aan het zicht worden onttrokken door struiken en duinen die daar speciaal voor zullen worden aangelegd. Naast het zonnepark worden bij de gemeente en lokale ondernemers 45 eenheden met methaanbrandstofcellen geplaatst. Die wekken stroom op door aardgas om te zetten in elektriciteit. Ameland heeft als doel om in 2020 zelfvoorzienend te zijn op het gebied van energie.

Werken met vis

‘Werken met vis’ is een kookboek, geschreven door Bart van Olphen. Van Olphen is een groot liefhebber van vis en richtte al Fishes op, tegelijkertijd een merk voor verantwoorde, duurzame en lekkere vis- en visproducten en tevens een keten van winkels, die die producten ook verkopen.
Veel thuiskoks zien op tegen het zelf bereiden van vis. Hoe fileer je vis? Wat moet je met de huid? En met de kop? En hoe maak je vis eigenlijk het lekkerste klaar? Het zijn niet zomaar vragen, het zijn essentiële vragen. Maar gelukkig is er Bart van Olphen.

Eerder schreef hij al twee succesvolle kookboeken over vis: Het Nederlands viskookboek en Het Fishes Kookboek. Nu is er Werken met vis, genomineerd voor de verkiezing Kookboek van het Jaar 2013.
Behalve productinformatie probeert het boek ook tips (en les) te geven over het fileren van de verschillende vissoorten, het openen van schelpen, pellen van schaaldieren en zelfs het schoonmaken van intvissen.

De foto in de header van deze nieuwsbrief is van Henk Postma

Het wad van west naar oost

Door Tim van Oijen

In de wadbodem wemelt het van het leven. Niet overal zitten dezelfde aantallen (schelp)dieren. In de zandige westelijke Waddenzee komen strandgapers, kokkels en zwaardschedes in gelijke aantallen voor. In de modderigere oostelijke Waddenzee domineren kokkels. Het bodemleven van het Eems-estuarium, ook onderdeel van de Waddenzee, is weer totaal anders. Hier zijn wormen de belangrijkste bewoners.

Lees het hele artikel...
Footer

Steun ons

Als lid of donateur ondersteunt u de duurzame bescherming van het wad.
U bent al lid vanaf € 2,25 per maand. Op onze site vindt u alle informatie over lid worden,
doneren en schenken en legaten.

Wij worden gesteund door de Nationale Postcode Loterij.
De Waddenvereniging heeft het CBF keurmerk voor goede doelen.
WADDEN is een uitgave van de Waddenvereniging
Meer informatie over de wadden en de Waddenvereniging vindt u op
www.waddenvereniging.nl.

“Beleef de wadden. Beleef de bijzondere natuur,
de rust en het open landschap. Help ons dit
ruige natuurgebied te beschermen.”