In het boekje Veiligheid bieden, veiligheid krijgen is goed te zien hoe snel olie zich verspreidt in het waddengebied na een ramp. Het boekje kun je hier downloaden. Ook het Ecologisch spoorboekje voor oliebestrijding op de Waddenzee kun je hier downloaden.

 

Rampenbestrijding waddengebied

Olie, chemicaliën of lading van containers in de Waddenzee. De kans dat het gebeurt is klein, maar de gevolgen voor plant, dier en mens kunnen desastreus zijn. De Waddenvereniging houdt zich bezig het met voorkomen van lozingen en een goede voorbereiding voor oliebestrijding in het geval het toch mis gaat.

 

Waarom zijn chemicaliën in zee een ramp?

Oliën en chemicaliën zijn zeer schadelijk voor het milieu. Er zijn ontzettend veel verschillende soorten chemicaliën. Sommige chemische stoffen zijn zeer toxisch en contact met levende organismen kan al snel fataal zijn. Andere chemische stoffen leiden tot hormonale verstoringen of neurologische aandoeningen bij mens en dier. Hoewel olie van oorsprong een natuurlijke stof is, kan het heel schadelijk zijn voor het milieu. Het bestaat van nature uit giftige bestanddelen (aromaten) en is opgebouwd uit een mengsel van verschillende stoffen. De lichte bestanddelen zijn het meest giftig, maar vervliegen snel wanneer de olie in zee komt. De zware bestanddelen zijn kleverig en kunnen zee, kust en stranden bedekken waardoor vele planten en dieren om het leven komen. Ook kleine hoeveelheden olie kunnen al grote gevolgen hebben. Een druppel olie zo groot als een 20 cent munt kan een vogel doden. Eén druppel olie maakt het waterdichte verenkleed van de vogel lek. Hierdoor verliezen ze hun thermische isolatie, drijfvermogen en stijgkracht. Bovendien zullen ze proberen hun verenkleed schoon te maken, waarbij ze de giftige olie binnenkrijgen. In veel gevallen hebben olierampen zowel economische als ecologische gevolgen. Waarom is lading van containers in zee een ramp?

 

Slechts één getijde de tijd

De Noordzee is een van de drukst bevaren gebieden ter wereld. Dagelijks varen er zo’n 400 schepen langs onze kust. Een vervuiling op de Noordzee kan door wind en stroming ook in de Waddenzee terecht komen. Ook de Waddenzee wordt druk bevaren. Hoewel scheepvaart zo goed mogelijk wordt gereguleerd, valt een olie-incident niet uit te sluiten. Simulatiemodellen laten zien dat bij een olie-incident vlak bij de Waddenzee we slechts één getijde de tijd hebben om in te grijpen. Door wind en stroming verspreidt de olie zich namelijk snel naar moeilijk bereikbare gebieden. Een supersnelle inzet van menskracht en materieel is een vereiste om dit te voorkomen. Daarom is een goede samenwerking tussen verschillende partijen erg belangrijk. Uiteraard is het het allerbeste om een olieverontreiniging te voorkomen. Veilige schepen, goed opgeleid personeel en goede scheepvaartverkeerssystemen is daarvoor een absolute vereiste! De Waddenvereniging is aanjager om dit te bewerkstelligen.

 

Geen gewone oliebestrijding

De Waddenzee is in veel opzichten anders dan andere zeeën. Het is een ondiepe zee. Op de Noordzee worden er veegarmen gebruikt, die aan diepstekende schepen zijn gekoppeld. Deze veegarmen kunnen olie opvegen en vervolgens wordt de olie in de beun van het schip gepompt. Omdat de Waddenzee veel ondieper is, zijn de laatste jaren nieuwe olieverzamelsystemen ontwikkeld voor ondiep water. Toch blijft het opruimen van olie moeilijk. Deze nieuwe systemen kunnen wel olie ruimen vanaf het water, maar niet in de kwelders of op de wadplaten. Door de getijdenwerking vallen gemiddeld twee keer per dag grote delen van de Waddenzee droog. De wadbodem is vol leven. Juist dit rijke bodemleven is een van de bijzonderheden van de Waddenzee. De vele bodemdiertjes graven evenzoveel gangetjes in de zeebodem. Op deze manier vormt de zeebodem tijdens een olieverontreiniging een soort spons die zich volzuigt met olie. De bodemdiertjes gaan dood en de olie zit verstopt in de zeebodem. De getijdenwerking zorgt voor een sterke stroming op sommige plekken in de Waddenzee. Hierdoor zijn oliewerende schermen niet effectief. Extra kwetsbare gebieden kunnen dus niet zomaar even afgesloten worden.

 

Wat doet de Waddenvereniging?

Niet alleen de Waddenvereniging, maar ook andere partijen maakten zich zorgen over de rampenbestrijding en veilige begeleiding van het scheepvaartverkeer. Samen met Rijkswaterstaat, de Veiligheidsregio, Groningen Seaports en vertegenwoordigers uit alle lagen van de rampenbestrijding heeft de Waddenvereniging gezocht naar haalbare en praktische oplossingen om de Waddenzee beter te beschermen tegen scheepsrampen. Het leverde vijftig praktische aanbevelingen op, die zijn samengevat in het boekje Veiligheid bieden, veiligheid krijgen. De Waddenvereniging zet zich in dat al deze aanbevelingen worden uitgevoerd. Een van de aanbevelingen is het Ecologisch spoorboekje voor oliebestrijding op de Waddenzee.


Dossier Containrramp Waddenzee januari 2019

 

Op de hoogte blijven?

Schrijf je in voor een maandelijkse update via WADDEN nieuws of volg ons op Twitter.

 

Steun ons werk!

De zorgen die wij delen zijn complex en niet eenvoudig op te lossen. Natuurlijk kun je zelf helpen door bewust te reizen, korter te douchen en/of minder vlees te eten, alsook door het gebied niet te vervuilen, rekening te houden met de natuur tijdens het recreëren en zo min mogelijk bij te dragen aan de opwarming van de aarde. Maar we kunnen pas écht een verschil maken door ons te verenigen als grootste groep wadliefhebbers van Nederland. Zo kunnen we (politieke) druk uitoefenen en projecten realiseren die de natuur beschermen en verbeteren. Steun ons werk. Alvast bedankt.

 

Donatie   Lid worden 

 

Gerelateerd nieuws