Van Den Helder tot Esjbjerg

Waarom Wadden Werelderfgoed?

 

Het waddengebied is sinds 2009 Werelderfgoed. Daarmee staan de Wadden nu in hetzelfde rijtje als andere grote natuurgebieden in de wereld, zoals het Great Barrier Reef in Australië, de Kilimanjaro in Tanzania of de Grand Canyon in de Verenigde Staten. Maar wat wordt nu precies met het Werelderfgoed bedoeld en waar heeft het waddengebied de Werelderfgoedstatus aan te danken?

 

Wat betekent de Werelderfgoedstatus?

De UNESCO-status zou je kunnen vergelijken met de Michelinsterren voor restaurants. Het is een erkenning voor het gebied. Het waddengebied wordt gezien als ‘onvervangbaar en uniek voor de wereld’. Zo bijzonder, dat het behouden moet blijven voor de toekomst. UNESCO is de organisatie voor onderwijs, cultuur en wetenschap van de Verenigde Naties (VN).

De status zelf biedt geen extra bescherming. Wel heeft Nederland een verdrag ondertekend waarin het toezegt het Werelderfgoed Waddenzee goed te beschermen. De Waddenvereniging zet zich in voor duurzame ontwikkeling van het waddengebied en verzet zich tegen activiteiten die niet passen in een natuurgebied met deze allure.

 

Hoe bijzonder is een Werelderfgoedstatus?

Best bijzonder eigenlijk. Over de hele wereld zijn er 1.121 plekken die zich Werelderfgoed mogen noemen. Maar 213 daarvan zijn een natuurgebied. Om Werelderfgoed te worden moet een gebied unieke natuurwaarden bezitten, intact zijn en verzekerd zijn van een goede bescherming. In Nederland is de Waddenzee het enige natuurlijke Werelderfgoed.

 

Wat maakt het waddengebied zo speciaal?

De Waddenzee is om drie redenen uitgeroepen tot Werelderfgoed:

 

  • Oorspronkelijk


    In de Waddenzee is goed zichtbaar hoe natuur en landschap ontstaan. De krachten die het gebied in het verleden hebben gevormd, kun je tot op de dag van vandaag zien en voelen. Wind, water en getij zorgen dat de Wadden dag in dag uit veranderen. Zandplaten groeien aan en brokkelen weer af. Geulen veranderen van koers en zeewater spoelt over de kwelders. Het is deze oneindige dynamiek die het waddengebied speciaal maakt.
     
  • Dynamiek en aanpassing


    De Waddenzee is een heel dynamisch gebied. In het gebied zie je ook hoe de natuur steeds verandert. Dieren en planten moeten zich staande houden in extreme omstandigheden, zoals eb en vloed en zout en zoet water. De aanpassing van flora en fauna aan de omgeving én andersom is uniek. Dit zorgt voor een bijzondere wisselwerking tussen dier, plant en landschap. 
     
  • Biologische diversiteit


    Het Deense, Duitse en Nederlandse waddengebied is met een oppervlakte van 10.000 km2 het grootste aaneengesloten wetland op aarde en daarmee uniek in de wereld. In het gebied komen meer dan 10.000 plant- en diersoorten voor. Alleen de soorten die zich goed hebben aangepast komen in grote aantallen voor. Op het oog lijkt de wadbodem niet meer dan wat modder en slik, maar per vierkante meter kunnen wel 70 wadpieren, meer dan 100 kokkels en 70.000 wadslakjes voorkomen. Door deze enorme aantallen komen er jaarlijks 10 tot 12 miljoen (trek)vogels naar het waddengebied.

Wat kun je met een Werelderfgoedstatus?

De Waddenzee is toch iets heel anders dan het Werelderfgoed Woudagemaal of de Amsterdamse grachtengordel. Bij hoog water op de dijk ziet het er voor een leek niet veel anders uit dan het IJsselmeer. De bijzonderheden van de Waddenzee zijn lastig uit te leggen. Hier ziet de Waddenvereniging een rol voor zichzelf. Wij weten waarom dit gebied zo bijzonder is en waarom het is uitgeroepen tot Werelderfgoed. Samen met lokale ondernemers laten we zien dat we met de Werelderfgoedstatus goud in handen hebben. De waarde zit in het gebied zelf, daarom moeten we er zuinig op zijn.

Ambassadeurstrainingen

De Werelderfgoedstatus is een prachtig visitekaartje voor het waddengebied. Het biedt allerlei economische kansen, vooral op het gebied van recreatie en toerisme. In 2013 heeft de Waddenvereniging onderzoek gedaan onder ondernemers. Hieruit kwam naar voren dat met name ondernemers in de recreatieve en toeristische sector kansen zien, maar niet goed weten hoe je ze kunt benutten. In 2018 is dit herhaald met een uitgebreide ronde interviews. We hebben met meer dan 100 ondernemers gesproken. Zijn de ondernemers bekend met de status, zien zij mogelijkheden, welke informatie is nodig? De kennis over het waarom Werelderfgoed was niet breed aanwezig maar de wil om er meer over te weten te komen wel. Daarom is de Waddenvereniging begonnen met het opzetten van een tweedaagse training Werelderfgoed Waddenzee voor ondernemers. Het hele verhaal van het waddengebied komt voorbij én we kijken naar mogelijkheden om deze verhalen terug te laten komen in de bedrijfsvoering. Deze training kan ook in verkorte versie worden gevolgd. Maatwerk is mogelijk, voor bijvoorbeeld een groep gidsen, VVV-medewerkers of beheerders. Vanaf 2021 is er extra aandacht voor de Wadvogels. Diverse broed- en foerageergebieden staan onder druk en daar komen aanpassingen zodat deze gebieden vergroot worden. Verder is er steeds meer bekend over de verstorende effecten van lichtvervuiling. Welke dieren hebben er last van, hoe navigeren vogels, wat kun je als ondernemer doen om zelf zo diervriendelijk (en voor de mens!) verlichting te gebruiken. Interesse in deze trainingen? Mail dan naar info@waddenvereniging.nl

 

Werelderfgoedweken

In 2013 organiseerde de Waddenvereniging voor het eerst samen met ondernemers in het gebied de Werelderfgoedweken. Hiermee gaven we het startschot voor een lokale economie die gebruik maakt van de waarden van het Werelderfgoed, zoals rust, ruimte en natuur. Wat het Werelderfgoed Waddenzee zo bijzonder maakt, ervaar je het beste tijdens een bezoek aan het gebied. De Werelderfgoedweken bestaan uit een reeks bijzondere en vaak eenmalige excursies in het waddengebied. 


Overzicht excursies tijdens Werelderfgoedweken