Zonder ingrijpen dreigt de Waddenzee al deze eeuw te verdrinken

Het voortbestaan van de Nederlandse Waddenzee wordt ernstig bedreigd door de gecombineerde gevolgen van bodemdaling en de mondiale klimaatverandering. Nog binnen de 21ste eeuw dreigt grootschalige verdrinking van het gebied. Extra bodemdaling door zout- en gaswinning vergroot dit risico, ook op lange termijn. 

 

Een internationale literatuurstudie door wetenschapsjournalist Rolf Schuttenhelm * maakt voor het eerst een vertaling van de nieuwste inzichten van de mondiale zeespiegelstijging naar de regionale zeespiegelstijging in de Noord- en Waddenzee. Tot nu toe werd ervan uitgegaan dat de zeespiegelstijging in de Waddenzee en de door delfstoffen veroorzaakte bodemdaling kon worden gecompenseerd door sedimentatie van zand en slib. Maar de zeespiegelstijging gaat wellicht nog sneller dan gedacht, na-ijleffecten van bodemdaling na stoppen van gaswinning blijken structureel te worden onderschat en het sediment in het waddengebied is niet ongelimiteerd beschikbaar. Deze nieuwe inzichten leiden tot de conclusie dat het ‘hand aan de kraan’-principe bij delfstoffenwinning ongeschikt is als borgingsmechanisme om verdrinking te voorkomen.

Door de zeespiegelstijging en de bodemdaling dreigt het unieke karakter van het Waddengebied met de droogvallende platen verloren te gaan voor toekomstige generaties. Miljoenen vogels zijn voor hun voedsel ook afhankelijk van deze wadplaten. “Mensen die het rapport lezen schrikken zich rot, de gevolgen van de mondiale klimaatverandering voor de Waddenzee zijn veel groter dan tot nu toe werd aangenomen”, vertelt Arjan Berkhuysen, directeur van de Waddenvereniging. "Maar het rapport stelt ook dat we er nog wel wat aan kunnen doen."

Verdrinking van de Waddenzee vormt een zeer reëel risico, maar is niet onvermijdelijk. Het is de bedoeling van de Waddenvereniging om met dit rapport een zorgvuldige en constructieve bijdrage te leveren aan verbetering van het begrip van de mogelijke gevolgen van de mondiale klimaatverandering voor de Waddenzee en om samen met belangrijke stakeholders zo snel mogelijk passend te handelen zodat desastreuze gevolgen voor de natuur en de mens uitblijven. De eerste concrete stap die zo snel mogelijk gezet moet worden is het stoppen met alle activiteiten die extra bodemdaling zorgen in het gebied. Om te beginnen moet er zo snel mogelijk gestopt worden met (de plannen voor) gaswinning in het gebied.

De Waddenvereniging heeft www.geeftegengas.nl gestart waar iedereen zijn steun voor het stoppen van gaswinning in het gebied kenbaar kan maken. 

Over het rapport

Het rapport ‘De toekomst van de Waddenzee: een stijgende zeespiegel over een dalende bodem’ is opgesteld in opdracht van de Waddenvereniging door wetenschapsjournalist Rolf Schuttenhelm (specialisme: klimaat en aardwetenschappen). Hij heeft daarbij gebruik gemaakt van commentaar van expert-reviewers; Pier Vellinga (zeespiegelstijging), Bert Vermeersen (regionale zeespiegelstijging), Kim Cohen (geologie en fysische geografie), Leo van Rijn (sedimentatie). Daarnaast zijn commentaren van twee anonieme experts verwerkt op de terreinen van sedimentatie en bodemdaling.