De camouflagetechnieken van de gewone strandkrab

donderdag 13 juni 2019

Door: Tim Ooijen

Gewone strandkrabben zijn algemene bewoners van het wad. Ze staan niet bekend om hun kleurenpracht, maar wie goed kijkt, ziet dat er eindeloos veel variatie is in de camouflerende kleuren en patronen op de schilden van met name jonge exemplaren. Een Engelse studie toont aan dat de toegepaste camouflagetechniek van de krabben afhangt van de habitat waarin ze leven.

Het meeste onderzoek dat is gedaan aan camouflagetechnieken van dieren is uitgevoerd in kunstmatige systemen. Dit nieuwe onderzoek laat zien hoe verschillende technieken door dieren in een kustecosysteem worden toegepast. Het is uitgevoerd in Cornwall in Zuidwest-Engeland. Biologen vergeleken de kleurpatronen van gewone strandkrabben uit rotspoeltjes met die van exemplaren van wadplaten. Om de zichtbaarheid van de krabben voor vogels en vissen – hun belangrijkste predatoren – te bepalen, voerden ze een beeldanalyse uit waarbij ze foto’s van krabben vertaalden naar de visuele vermogens van de vogels en vissen. Zo keken ze als het ware door de ogen van deze predatoren.

Lichaamsomtrek

De krabben van het wad bleken qua kleur en patroon sterk te lijken op de modderige omgeving waar ze in leven en daardoor grotendeels weg te vallen tegen deze achtergrond. De krabben uit de poeltjes volgden een andere camouflagetechniek. Zij hadden contrastrijke patronen op hun schilden die er voor zorgden dat hun lichaamsomtrek slecht herkenbaar werd tegen een rotsige achtergrond. Dankzij deze techniek konden ze zich toch verbergen in deze complexe omgeving, waar het niet mogelijk is om één mee te worden. Het is aannemelijk dat gewone strandkrabben op de waddendijken ook deze techniek toepassen.  

 

 

Citizen science

In een andere recente publicatie over krabbencamouflage is een citizen science project uitgevoerd in het Natural History Museum in Londen. Daar konden bezoekers als roofdieren proberen om krabben met verschillende kleurpatronen tegen verschillende achtergronden te spotten. Zo kregen de onderzoekers een beter beeld van welke kleuren en patronen het best werkten in welke omgeving. Een opvallende uitkomst van deze studie is dat een egale groene kleur de beste keuze is om in een brede range van achtergronden niet erg op te vallen. Dit sluit aan bij waarnemingen van de kleur van gewone strandkrabben in hun natuurlijke habitat. Veel jonge dieren hebben nog uitgesproken patronen en kleuren en zijn daarmee camouflagespecialisten in één bepaalde omgeving. Oudere krabben krijgen vaak een egale groene kleur en worden daarmee camouflagegeneralisten, die in een bredere range aan habitats nog aan de aandacht van hun belagers kunnen ontsnappen.

Publieksonderzoek

WadWeten doet graag een klein publieksonderzoek. We zijn benieuwd of gewone strandkrabben die op de waddendijken leven, ook zulke mooie patronen hebben. Zie je een krab met een gek patroon? Maak een foto en stuur deze naar 
community@waddenvereniging.nl. Vijf inzenders van het gekste patroon ontvangen een cadeautje.





 

Bronnen

Price, N., S. Green, J. Troscianko, T. Tregenz en M. Stevens (2019). Background matching and disruptive coloration as habitat-specific strategies for camouflage. Nature Scientific Reports 9:7840. DOI: 10.1038/s41598-019-44349-2

Nokelainen, O., R. Maynes, S. Mynott, N. Price en M. Stevens (2019). Improved camouflage through ontogenetic colour change confers reduced detection risk in shore crabs. Functional ecology 33, p.654-669.




Artikel WadWeten

Het tweewekelijkse artikel WadWeten verschijnt in de digitale nieuwsbrief en op de websites van de Waddenvereniging en Waddenacademie. In deze serie artikelen wordt het waddengebied beschreven vanuit verschillende onderzoeksdisciplines, zoals de biologie, de geologie en de cultuurhistorie. Een wetenschappelijke benadering in heldere taal. De berichten worden beurtelings geschreven door wetenschappers van de Waddenacademie en de Waddenvereniging.

In 2010 werden een aantal WadWeten artikelen gebundeld in het boekje Waddenwijsheid (ISBN 9789087410230).
Begin 2015 kwam er een vervolg: Meer Waddenwijsheid (ISBN 9789087410322). Het rijk geïllustreerde boek geeft antwoorden op vragen als: welke beestjes krioelen er in het zand, welke wadvogels werden gegeten in de terpentijd, hoe oud wordt een zwaardschede, welke stormen zijn gevaarlijk voor de Wadden.

Ecomare Waddenacademie Waddenvereniging